(Verre) ooms en tantes

Je ooms en tantes zijn de broers en zussen van je vader of moeder — dat weet vrijwel iedereen. Maar hoe noem je eigenlijk de broers en zussen van je grootouders, of van nog vroegere generaties? Voor al deze verwanten bestaan specifieke termen, die vooral in de genealogie nog volop worden gebruikt.

De termen op een rij

• Oom / tante: De broer of zus van je vader of moeder. De meest bekende vorm van deze verwantschap.
• Oudoom / oudtante: De broer of zus van je grootvader of grootmoeder. Vanuit jouw perspectief: de oom of tante van je vader of moeder. Een oudoom is dus één generatie verder verwijderd dan een gewone oom.
• Overoudoom / overoudtante: De broer of zus van je overgrootvader of overgrootmoeder. Vanuit jouw perspectief: de oom of tante van je grootvader of grootmoeder.
• Betoveroudoom / betoveroudtante: De broer of zus van je betovergrootvader of betovergrootmoeder. Vanuit jouw perspectief: de oom of tante van je overgrootvader of overgrootmoeder.

Verder terug in de tijd

Het patroon zet zich voort naarmate je verder terug gaat in je stamboom. Elke generatie voegt een voorvoegsel toe: na beto- komt oudsbetover-, enzovoort. In de praktijk worden deze termen echter zelden gebruikt, en kiest men in de genealogie vaker voor een beschrijvende omschrijving.

Gebruik in taal en genealogie

De termen overoudoom, overoudtante, betoveroudoom en betoveroudtante zijn uit het hedendaagse Standaardnederlands vrijwel verdwenen. In de dagelijkse spreektaal worden ze nauwelijks nog gebruikt. In de wereld van het stamboomonderzoek (genealogie) leven deze woorden echter voort: wie zijn familiegeschiedenis nauwkeurig wil vastleggen, heeft nu eenmaal precieze termen nodig om verre verwanten correct te benoemen.