Gerrit Willemsz van Catwijk (1697 - onbekend)

Geboorte en doop van Gerrit (Gerardus) Willemsz van Catwijk – 1697, Schiedam

In het voorjaar van 1697, in de levendige havenstad Schiedam, werd Gerrit Willemsz van Catwijk geboren als zoon van Willem Claesz van Catwijk en Catharina Gerritsdr. Op 14 april van dat jaar werd hij gedoopt in de Rooms-Katholieke Kerk van Schiedam — een gebeurtenis die intrigeert, gezien de uiteenlopende religieuze achtergronden van zijn ouders.

De doop vond plaats op 14 april 1697 in de Rooms-Katholieke Kerk te Schiedam, wat opvallend is gezien de gereformeerde dominantie in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden sinds de Reformatie. Katholieken mochten formeel geen openbare eredienst houden, maar praktiseerden hun geloof in schuilkerken (staties) die door de overheid werden getolereerd zolang ze niet zichtbaar waren in het straatbeeld. De doop van Gerrit in een katholieke kerk wijst er dus op dat de familie Van Catwijk in deze generatie katholiek was geworden, en behoorde tot de ondergrondse doch levendige katholieke gemeenschap in Schiedam.

Bij zijn doop kreeg hij de naam Gerrit, met als Latijnse variant Gerardus, zoals gebruikelijk in katholieke registers. De doop vond plaats in de Rooms-Katholieke statie van Schiedam, een schuilkerk zoals die sinds de Reformatie functioneerden in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden.
Vader Willem Claesz van Catwijk, geboren in 1647 in Schiedam, hervormd gedoopt en afkomstig uit een gereformeerd geslacht van oorsprong uit Katwijk aan Zee. Hij was zelf hervormd, en trouwde ook in de Hervormde Kerk, namelijk de Grote of Sint Janskerk te Schiedam. Moeder, Catharina Gerritsdr, afkomstig uit Maastricht, een stad met een overwegend katholieke signatuur, zelfs na de overgang naar de Republiek. Op basis van haar afkomst is het zeer aannemelijk dat zij katholiek was, of op zijn minst sympathiseerde met het katholieke geloof.
De keuze om hun zoon katholiek te laten dopen, terwijl het huwelijk hervormd was gesloten, wijst op een gemengd religieus huwelijk – een situatie die in de 17e eeuw niet ongebruikelijk was, maar vaak tot spanningen of pragmatische oplossingen leidde. In gemengde huwelijken gebeurde het regelmatig dat de vader gereformeerd bleef en formeel trouwde binnen de officiële staatskerk en de moeder katholiek bleef en de kinderen (of een deel ervan) katholiek liet dopen, doorgaans in het geheim of in een schuilkerk. In dit geval lijkt moeder Catharina haar religieuze overtuiging doorgedrukt te hebben bij de doop van haar zoon Gerrit.
De doop werd voltrokken op 14 april 1697 in een van de Rooms-Katholieke statiekerken in Schiedam, mogelijk de statie van de Heilige Johannes de Doper. De ceremonie was intiem en mogelijk buiten het publieke zicht, in een woning of achterzaal, vanwege het verbod op openbare katholieke eredienst.

De doopakte werd genoteerd in het Latijn; Gerardus, filius legitimus Gulielmi van Catwijk et Catharinae Gerrits, baptizatus est die 14 aprilis 1697. Deze registratie betekende niet alleen de opname van de pasgeborene in het katholieke geloof, maar ook zijn formele erkenning binnen de katholieke gemeenschap van Schiedam.

Gerrit Willemsz van Catwijk, alias Gerardus, vormt een belangrijke schakel in de genealogie van de familie Van Catwijk/Grau, als vijfde generatie vanaf stamvader Willem Jacobsz Grau (~1575). Zijn doop in de Rooms-Katholieke Kerk, parochie St. Jan de Doper (Havenkerk) te Schiedam, is de eerste bevestigde aanwijzing van religieuze vermenging binnen de familie Van Catwijk. Dit markeert een verandering in geloofspraktijk, mogelijk voortkomend uit huwelijkspolitiek, liefde of de overtuiging van de moeder.

Doop Gerardus (Gerrit) Willemsz van Katwijk in de Rooms Katholieke Kerk Schiedam (1697)
Bron: FamilySearch

Genealogie familie van Katwijk

Fiches collectie van dopen in de Rooms Katholieke Kerk Schiedam (1619-1811) – Gerardus (Gerrit) Willemsz (1697)
Bron: FamilySearch

Huwelijk Gerrit Willemsz van Catwijk en Maartje Dominicusdr of Minnekusdr van der Hoeven

Gerrit Willemsz trouwt op 14 november 1722 in het oude Stadhuis op de Grote Markt van Schiedam op 25-jarige leeftijd met Maertje Dominicusdr (of Minnekusdr) van der Hoeven, 21 jaar oud  (Bron: SchiedamGEN – DTB – Schiedam: Trouw Gerechten van Schiedam 0719-0116).

Maartje (Maertje) Dominicusdr of Minnekusdr van der Hoeven is geboren omstreeks 1701 in Schiedam als kind van Dominicus of Minnekus van der Hoeven en onbekende vrouw.

De vader van Maartje is genaamd Dominicus en daardoor kunnen we bijna met zekerheid stellen dat zij uit een Katholiek gezin kwam. Dominicus is een traditionele katholieke naam met een sterke religieuze achtergrond.
De voornaam Dominicus komt historisch gezien vrijwel niet voor in overwegend hervormde (protestantse) gezinnen. Binnen de protestantse traditie was en is er een sterke scheiding in de naamgeving ten opzichte van katholieken. Hervormden en andere protestanten doen niet aan heiligenverering. Namen die direct verwijzen naar een katholieke ordestichter, zoals de heilige Dominicus, werden door protestanten bewust gemeden.

Naast het trouwboek van het Gerecht in Schiedam is tevens een kleine aantekening terug te vinden. In de namenlijst van de bruidegoms is zijn naam doorgekrast. 

Er zijn verder geen aantekeningen van het aangenomen huwelijk terug te vinden in de diverse kerkboeken van Schiedam. Wellicht was er iemand tegen het voorgenomen huwelijk of heeft deze nooit een kerkelijk huwelijk plaatsgevonden..

Nederduitsche Gereformeerde Gemeente (zeer onwaarschijnlijk in verband met de Katholieke achtergrond van de bruid)

  • Klapper op de Registers van Ondertrouw 1700-1750 (namen van de mannen) van de Nederduitsche Gereformeerde Gemeente te Schiedam is niets van een huwelijk tussen Gerrit Willemsz en Maartje Dominicusdr terug te vinden. 
    Bron; Film 120912 (vanaf bladzijde 198)  FamilySearch
  • In de Trouwafkondigingen van de Nederduitsche Gereformeerde Gemeente te Schiedam in de periode 1713-1725 is niets van een huwelijk tussen Gerrit Willemsz en Maartje Dominicusdr terug te vinden.
    Bron; Film 120856 (vanaf bladzijde 412)  FamilySearch
  • In de registers Trouwen van de Nederduitsche Gereformeerde Gemeente te Schiedam in de periode 1717-1730 is niets van een huwelijk tussen Gerrit Willemsz en Maartje Dominicusdr terug te vinden.
    Bron; Film 120257 (vanaf bladzijde 256)  FamilySearch

Overige kerkgenootschappen (aannemelijk)

  • In de registers van de Rooms Katholieke Gemeente in Schiedam in de periode 1711-1782 is niets van een huwelijk tussen Gerrit Willemsz en Maartje Dominicusdr terug te vinden.
    Bron; Film 120858 (vanaf bladzijde 429)  FamilySearch
  • In de registers van de Oud Katholieke Gemeente in Schiedam in de periode 1712-1758 is niets van een huwelijk tussen Gerrit Willemsz en Maartje Dominicusdr  terug te vinden.
    Bron; Film 120858 (vanaf bladzijde 862) FamilySearch. Tevens terug te vinden op de website van SchiedamGEN,
    Schiedam – Trouw – 0419 – 0001, Oud-Katholiek: 1651-1811.
  • In de registers van de Waalse Gemeente in Schiedam in de periode 1686-1803 is niets van een huwelijk tussen Gerrit Willemsz en Maartje Dominicusdr  terug te vinden.
    Bron; Film 120858 (vanaf bladzijde 18)  FamilySearch. Tevens terug te vinden op de website van SchiedamGEN, Schiedam – Trouw – 0001 – 0001, Waalse gemeente: 1686-1795.
  • De registers van de Evangelisch-Lutherse Gemeente in Schiedam begint pas in 1761, dus na de datum van het huwelijk.
    Bron; Film 120858 (vanaf bladzijde 157)  FamilySearch. Tevens terug te vinden op de website van SchiedamGEN, Schiedam – Trouw – 0048 – 0001, Evangelisch-Lutherse gemeente: 1761-1805.

Het zou kunnen dat Gerrit Willems en/of Maertje aangesloten was bij de doopsgezinde Gemeente, de mennonieten. De doopsgezinden trouwden volgens een resolutie (een aanvullende keur op een ordonnantie van 1580) in hun eigen gemeente en deden daar pas achteraf melding van bij de secretaris op het stadhuis. Dit kan ook verklaren dat hun kinderen zich pas op 20- en 24-jarige leeftijd lieten dopen bij de Nederduitsche Gereformeerde Gemeente.

Wel bewezen is dat zijn gezamenlijk door het leven zijn gegaan gezien hun namen terugkomen in de geboorte en doopaktes van hun kinderen. Daarnaast is er een aantekening terug te vinden in het Oud Rechtelijk Archief Schiedam (zie onderaan deze pagina).

Trouwen Willem Claesz van Katwijk en Catherina Jacobs (1693)
Bron: SchiedamGEN – DTB – Schiedam: Trouw Gerechten van Schiedam 0719-0116

Gerechten van Schiedam – Trouwen. namen van de bruidegom, Gerrit Willemsz van Catwijk
Bron 1: SchiedamGEN (DTB, Trouw – 0719 – 0105)
Bron 2: 
FamilySearch (Registers van de Burgerlijke stand, bladzijde 555)

Kinderen van Gerrit Willemsz en Maartje Dominicusdr

  1. Willem
    Geboren in 1723 en is pas op 24-jarige leeftijd “op voorafgaande belijdenis” gedoopt op 23 augustus 1747 in de Hervormde Grote- of Sint Janskerk te Schiedam (Bron: SchiedamGEN – DTB – Schiedam: Doop: Nederduitsche Gereformeerde Gemeente 0230-0182).
    Getrouwd op 29 jul 1752 in het oude Stadhuis op de Grote Markt van Schiedam op 28-jarige leeftijd met Marijtje Masson, geboren / Gedoopt op [Datum] te Schiedam, XX jaar oud (Bron: SchiedamGEN – DTB – Schiedam: Trouw Gerechten van Schiedam 0721-0094). De getuigen tijdens het huwelijk waren  De huwelijksaankondiging is ingeschreven op 29 juli 1752 (Bron: Kerkelijke inzegening vond plaats op 13 augustus 1752 in de Grote- of Sint Janskerk te Schiedam (Bron:  SchiedamGEN – DTB – Schiedam: Trouw: Nederduitsche Gereformeerde Gemeente 0265-0124). Marijtje Masson is overleden op [datum] op XX-jarige leeftijd te Schiedam (Bron: XX).
    Overleden op een 21 mei 1801 op 78-jarige leeftijd (wel oud!!) te Schiedam (Bron: SchiedamGEN – DTB – Schiedam: Begraven Gerechten van Schiedam 0636-0153
  2. Dominicus, ook genaamd Minnekus
    Geboren in 1724 te Schiedam. Dominicus is op pas op 20-jarige leeftijd “op voorafgaande belijdenis” gedoopt op 24 november 1747 in de Hervormde Grote- of Sint Janskerk te Schiedam (Bron XX). Getuigen tijdens de doop waren [naam] en [naam].

    Getrouwd op [datum] in het oude Stadhuis op de Grote Markt van Schiedam op XX-jarige leeftijd met [naam huwelijkspartner], geboren / Gedoopt op [Datum] te Schiedam, XX jaar oud (Bron: XX). De Kerkelijke inzegening vond plaats op [Datum] in de Grote- of Sint Janskerk te Schiedam (Bron XX). Ten tijde van hun huwelijk was [voornaam] zonder beroep en [voornaam]. [naam huwelijkspartner] is overleden op [datum] op XX-jarige leeftijd te [plaats] (Bron: XX). 
    [naam] hertrouwt op [datum] op XX-jarige leeftijd met [weduwnaar] [naam], geboren / gedoopt op [daum] te [plaats], XX jaar oud (Bron: XX. [naam huwelijkspartner] is overleden op [datum] op XX-jarige leeftijd te [plaats] (Bron: XX). 
    Overleden op [datum] op XX-jarige leeftijd in een huis aan het [adres] te [plaats] (Bron: XX).

Belijdenis betekent het afleggen van een verklaring om een bepaald geloof aan te hangen. Bij de protestanten moet je bij de belijdenis zeggen dat je God gelooft en dat je bij de kerk wil horen. Dominicus is overleden in 1778 op 54-jarige leeftijd en begraven op 20 september 1778 te Schiedam.

Doop Willem van Katwijk (1747)
Bron: SchiedamGEN – DTB – Schiedam: Doop: Nederduitsche Gereformeerde Gemeente 0230-0182.

Doop Dominicus van Katwijk (1747)
Bron: SchiedamGEN – DTB – Schiedam: Doop: Nederduitsche Gereformeerde Gemeente 0231-0006.

Fiches collectie van dopen in de Nederlands Hervormde Kerk Schiedam, 1730-1749 (Druk op het plaatje voor de koppeling)
Bron; FamilySearch

Overlijden Gerrit Willemsz van Catwijk

Gerrit Willemsz is overleden en begraven rond zijn 31 jaar in Schiedam op een onbekende datum, maar tussen de periode 1723 tot en met 1729 in Schiedam, aangezien zijn echtgenoot op 15 oktober 1729 als weduwe een huis koopt (zie Akten van Transport van onroerende zaken uit 1729), zie onderaan deze pagina.

Gerechten van Schiedam
  • Van het overlijden is in Register der lijken begraven binnen de stad Schiedam beginnende met het jaar 1718 is niets van het overlijden van Gerrit Willemsz van Catwijk terug te vinden.
    BronSchiedamGEN DTB Schiedam – Begraven – Gerechten van Schiedam – Inventarisnummer 0635 – 0001.
  • Van het overlijden is in De Registers van Verongelukte personen van Schiedam beginnende met het jaar 1717  is niets van het overlijden van Gerrit Willemsz van Catwijk terug te vinden.
    BronSchiedamGEN DTB Schiedam – Begraven – Gerechten van Schiedam – Inventarisnummer 0142 – 0001.
  • Van het overlijden is in de handgeschreven Klapper op de registers van overledenen (Registers van de Burgerlijke Administratie) in de periode 1700-1724 niets van het overlijden van Gerrit Willemsz van Catwijk terug te vinden.
    Bron; Film 120915 (vanaf bladzijde 326) FamilySearch
  • Van het overlijden is in de handgeschreven Klapper op de registers van overledenen (Registers van de Burgerlijke Administratie) in de periode 1725-1749 niets van het overlijden van Gerrit Willemsz van Catwijk terug te vinden.
    Bron; Film 120916 (vanaf bladzijde 3) FamilySearch

 Nederduitsche Gereformeerde Gemeente

  • Van het overlijden is in Het Register ter berekeningen van de Sint Jans Kerk der stad Schiedam, beginnende met Goede Vrijdag 1723 tot Goede Vrijdag 1743 is niets van het overlijden van Gerrit Willemsz van Catwijk terug te vinden.
    BronSchiedamGEN DTB Schiedam – Begraven – Nederduitsche Gereformeerde Gemeente – Inventarisnummer 0013 – 0001.
  • Op SchiedamGEN springt de Registers van Begraven in de Sint Jans Kerk van 1625 naar jaartal 1764 is niets van het overlijden van Gerrit Willemsz van Catwijk terug te vinden.
    BronSchiedamGEN DTB Schiedam – Begraven – Nederduitsche Gereformeerde Gemeente – Inventarisnummers 0323 – 0001 tot 0299 en 0324 – 0001 tot 0072

 Overige kerkgenootschappen

  • Van het overlijden is in Rooms Katholieke Kerk in Schiedam over de periode 1680 tot en met 1876 is niets van het overlijden van Gerrit Willemsz van Catwijk terug te vinden .
    Bron; Film 423457 (vanaf bladzijde 89) FamilySearch. Tevens terug te vinden op de website van SchiedamGEN, Schiedam – Begraven – 0009 – 0001, Rooms-Katholiek: 1680-1811.
  • Van het overlijden is in De Registers van de Oud Katholieke Kerk van Schiedam over de periode 1712-1758 is niets van het overlijden van Gerrit Willemsz van Catwijk terug te vinden.
    Bron: Bron; Film 120859 (vanaf bladzijde 32) FamilySearch. Tevens terug te vinden op de website van SchiedamGEN DTB Schiedam – Begraven – Oud-Katholiek – Inventarisnummer 0422 – 0001.
  • Van het overlijden is in de handgeschreven klapper van de Oud Katholieke Kerk Schiedam in de periode 1648-1811 is niets van het overlijden van Gerrit Willemsz van Catwijk terug te vinden.
    Bron; Film 120916 (vanaf bladzijde 610) FamilySearch

Overlijden Maartje (Maertje) Dominicusdr of Minnekusdr van der Hoeven

Maartje (Maertje) Dominicusdr of Minnekusdr van der Hoeven, wonende aan de Clootjessteeg te Schiedam is begraven, ongeveer 62 jaar oud op 24 januari 1763 te Schiedam en begraven aldaar. In de akte staat dat ze kinderen nalaat (Bron: SchiedamGEN – DTB – Schiedam: Begraven Gerechten van Schiedam 0637-0002).

Begraven Maartje (Maertje) Dominicusdr of Minnekusdr van der Hoeven
Bron; FamilySearch – Klapper op overlijden 1725-1811 Schiedam.

Begraven Maartje (Maertje) Dominicusdr of Minnekusdr van der Hoeven
Bron: SchiedamGEN – DTB – Schiedam: Begraven Gerechten van Schiedam 0637-0002

Aanvullende informatie en gegevens over Gerrit Willemsz van Katwijk

Oud Rechtelijk Archief Schiedam, Inventarisnummer 361, Giftboek.

Akten van Transport van onroerende zaken ect. 04-05-1729 t/m 25-04-1733
37v. 15-10-1729. Cornelis Kunst wonende alhier verkoopt Maartgen Minnekusdr. (van der Hoeven) weduwe Gerrit Willemsz. van Catwijk wonende alhier een huis en erf gelegen aan de oostzijde van het Broersveld, belend Z en N de weduwe van Arie Bakker, strekkende voor van de straten tot achter aan ’s-heren bansloot, voor 750 gld in gereed geld ontvangen.
Bron; Gemeente Schiedam – Nadere toegang

Scroll naar boven